Jan Kap (1928 - 2023)
Op 12 juni bereikte ons het verdrietige bericht dat Jan Kap op 95-jarige leeftijd is overleden. Jan was erelid van Het Masker en heeft van 1976 tot en met 2009 vele rollen gespeeld. Maar als het nodig was heeft hij, met evengroot enthousiasme, als souffleur of als hulp bij de decorbouw zich ingezet om de toneelvoorstellingen van Het Makser tot een succes te maken.
Hij was jarenlang een van de beeldbepalende spelers van Het Masker. Naast een begenadigd acteur was Jan ook een heel beminnelijk mens. Altijd in voor een geintje en een praatje en altijd oprecht geïnteresseerd in het wel en wee van een ander. Jan en zijn vrouw Janny leefden voor het toneel. Zij als de organisator en bestuurder van meerdere verenigingen, maar vooral als lid van diverse leescommissies. Het Masker heeft vele stukken gespeeld die door Janny zijn voorgedragen en als het even kon (en paste) bezette Jan een van de rollen. Toneelspelen was zijn lust en zijn leven en als het om tekstleren ging was Jan zeer fanatiek. Dat was hij aan de anderen verplicht vertelde hij vaak. Ziek zijn, of een repetitie missen bestond niet voor hem. Hij had een natuurlijk talent voor timing en tekstbeheersing. Als het komisch moest zijn rolden de tranen van het lachten je vaak over de wangen, maar hij kon je ook tot tranen toe beroeren als het gevoelig moest zijn. Een stilte was bij hem altijd om naar te luisteren, nooit een vorm van ongemak. En nu is zijn vrolijke lach voor altijd verstild en vullen wij deze stilte met mooie herinneringen aan deze meer dan bijzondere toneelspeler.
Debuut van Jan bij Het Masker in "Daar moet je een vrouw voor zijn"
.jpg?etag=%221a00b4-63074f3a%22&sourceContentType=image%2Fjpeg&ignoreAspectRatio&resize=473%2B616&quality=85 "Jan in de rol van Monsieur Percier, bij zijn afscheid als actieve toneelspeler (2009)")
Jan als Monsieur Percier in "De man, de vrouw, en de moord"
Een (niet uitputtend) overzicht van de rollen die Jan Kap van 1976 tot en met 2009 voor Het Masker heeft gespeeld.
"Daar moet je een vrouw voor zijn" (Terence Dudley) maart 1976
Voor zover we kunnen nagaan heeft Jan in "Daar moet je een vrouw voor zijn" zijn debuut gemaakt bij Het Masker in Vlaardingen. Daarvoor was hij al vele jaren actief als toneelspeler bij andere verenigingen.
"De Bemoeial" (Jack Popplewell) oktober 1976
Welke rol Jan speelde is niet af te leiden uit de paar foto's die we van deze voorstelling hebben.
"Ik ben hier meer geweest" (J.B. Priestley) november 1977
Welke rol Jan speelde is niet af te leiden uit de paar foto's die we van deze voorstelling hebben.
"Zomeridylle" (Ugo Betti) maart 1978
Welke rol Jan speelde is niet af te leiden uit de paar foto's die we van deze voorstelling hebben.
"Saldo Mortale" (Dimitri Frenkel Frank) november 1983
Jan speelt de rol van 'acteur'.
"De Muizenval" (Agatha Cristie) april 1984
Jan is souffleur.
"De Koppelaarster" (Thorton Wilder) februari 1986
Jan speelt de rol van Malachi Stack.
"Liever geen bloemen" (Norman Barash & Caroll Moore) januari 1987
Jan speelt de rol van Meneer Akins.
"The Sunshineboys" (Neil Simon) november 1988
Het is een meervoudige jubileumvoorstelling. Theo Blom viert zijn 50 jarig , Jan zijn 40-jarig en Wim Visser zijn 25-jarig toneeljubileum.
"Even zitten" (David Campton) oktober 1989 en november 1990
Jan speelt samen met Jeanette Schaap een echtpaar dat even uitrust op een bankje op een kerkhof. Opgevoerd ter gelegenheid van het 16e eenakterfestival van het Vlaardings Centrum voor Amateurtoneeel (VCA).
"Verhalen van Tsjechov" (verhalen Anton Tsjechov, bewerkt door Neil Simon) november 1993
Jan speelt samen met Jeanette Schaap het verhaal "Te laat voor geluk". Hij speelt de rol van een oude man.
"Er verdwijnt een gast" (J.B. Priestley) november 1994
Jan speelt de rol van Arnold Jordan.
"Herfst in Riga" (Aleksej Arboezov) april 1995
Jan speelt niet in dit stuk, maar werkt mee als decorbouwer.
"Het Dievenbal" (Jean Anouilh) april 1995
Dit stuk wordt opgevoerd ter gelegeheid van het 50-jarig bestaan van Het Masker. Jan speelt de rol van Peterbono.
"Tot nut van 't algemeen" (Walter van den Broeck) april 1997
Dit stuk wordt opgevoerd ter gelegeheid van het 50-jarig toneeljubileum van Jan. Hij speelt de rol van Domien Bonneure.
"En ik dan?" (Annie M.G. Schmidt) november 1997
Jan speelt niet in dit stuk, maar werkt mee als decorbouwer.
"Lood om oud IJzer" (Rolf de Winter, Jan Kruijk) & "Met gesloten deuren" (Jean Paul Sartre) mei 1998
In "Lood om oud IJzer" speelt Jan de rol van loodgieter. In "Met gesloten deuren" speelt hij samen met Krijn van Rossen de proloog en epiloog.
"Beeld van een man" (J. Hemmink-Kamp) november 1998
In "Beeld van een man" speelt Jan de rol van Janus, een gewone volksman.
"Een avondje Strindberg" (August Strindberg) maart 2000
In de proloog "Kunstkenners" (Krijn van Rossen, Henk Husken) speelt Jan de rol van Jasper.
"Bruid in de morgen" (Hugo Claus) mei 2001
Jan speelt niet in dit stuk, maar werkt mee als souffleur.
"Super de Buurt" (Henk Husken) maart 2002
Jan speelt samen met Jeanne Schaap een reprise van "Even zitten" van David Campton.
"Peer Gynt" (Henrik Ibsen) maart 2003
Welke rol Jan speelde is niet af te leiden uit de foto's die we van deze voorstelling hebben.
"De Kersentuin" (Anton Tsjechov) maart 2004
Jan speelt de rol van lakei Fars, samen met Frits Jordans, die de rol van lakei Firs speelt.
"Niet alle dieven komen ongelegen" (Dario Fo) oktober 2004
Jan speelt de rol van dief.
"Wim Visser 40 jaar bij het toneel" (Jan Kruijk) maart 2005
In deze revue speelt Jan diverse rollen.
"De brief van Don Juan" (Louisa Treves) november 2005
Jan speelt de rol van Pedrillo, de bediende van Don Juan.
"Saltimbank" & "Op hoop van zegen" (Herman Heijermans) november 2006
Zijn 60-jarig toneeljubileum is gevierd met "Saltimbank" van Herman Heijermans. Jan speelde daarin de clown August. De eens zo gevierde circusartiest August is na een ongeval gedeeltelijk invalide geraakt en daarmee veroordeeld tot het spelen van de rol van domme clown.
Daarnaast speelt hij in "Op hoop van zegen" de rol van Kobus, de broer van Kniertje.
"De man, de vrouw, en de moord" (André Roussin) november 2009
Jan speelt de rol van Monsieur Percier en neemt met deze rol afscheid als actieve toneelspeler.
Interview in het Algemeen Dagblad van
22 september 2022
Ooit speelde toneelgroep Het Masker voor volle zalen, maar na driekwart eeuw valt het doek definitief
Ger van Veen 22-09-22 07:00
Volle zalen in de hoogtijdagen van de jaren zeventig. Televisie had je eigenlijk nog niet, een kaartje kostte een tientje en altijd was de voorstelling het gesprek van de dag bij het publiek. Toneelvereniging Het Masker hoefde geen rekening te houden met social media en streaming. Het toneel was in die dagen een uitje en hot in Vlaardingen.
Nu is het allemaal anders, na 76 jaar toneelgeschiedenis valt het doek voor Het Masker. „Er zijn te weinig leden,” verzucht voorzitter Jan Derks (65) „Slechts acht en allemaal wat ouder. Gewoon niet genoeg om door te gaan. Dan weetje dat het stopt. Jammer, maar het is niet anders.”
Het begon allemaal vlak na de Tweede Wereldoorlog. In 1946 werd Het Masker opgericht als onderdeel van de Rotterdamse Ontspannings Vereniging Shell.
„Ik had best wat willen weten over de beginperiode maar helaas heb ik er niets over gevonden,” zegt Derks. „Wat ik wel heb kunnen vinden dateert vanaf 1963. Toen was onze voormalige voorzitter Wim Visser actief als decorbouwer en inspiciënt (iemand die de benodigdheden voor de acteurs en actrices klaar zet, red.).”
Barendje
Hoogtijdagen volgen, vooral aan het einde van de zeventigerjaren. Erelid Janny Kap (90) weet het nog goed. „Ik ben er met mijn man Jan (94), ook erelid, bijgekomen in 1976. In die dagen moest je nog auditie doen en een dienstverband bij de Shell hebben of door een lid voorgedragen worden. Ondanks dat waren we best een grote en succesvolle vereniging.
Het mooiste van het mooiste waren wel mijn rollen in Op Hoop van Zegen. Ik speelde Barendje in Maassluis
- Jan Kap
Jan Kap laat weten dat het toneel voor hem een van de mooiste dingen in zijn leven is geweest. „Het mooiste van het mooiste waren wel mijn rollen in Op Hoop van Zegen. Ik speelde Barendje in Maassluis, toen was ik nog een jongen. In 2006 mocht ik het nog eens overdoen in een rolletje van een oude man.”
Overigens speelde Jan Kap veel gastrollen bij verenigingen in de regio Rotterdam. „Maar Het Masker was voor mij altijd de thuisbasis, daar hoorde ik bij.”
Die thuisbasis was het Shell sportpark bij de Vijfsluizen. „Prachtige accommodatie,” laat Janny weten. „We hebben er met plezier gerepeteerd. De voorstellingen waren in de Stadsgehoorzaal en de Harmonie. Die zalen kon je toen nog voor een koopje huren.” Janny Kap werd de van regelneef van de vereniging. Ze zocht stukken uit en was actief als administratief medewerkster en probleemoplosser. „Ik kon vooral goed opschieten met Marten Putman die toen directeur van de Stadsgehoorzaal was. Met hem kon je altijd een goede deal sluiten.”
Geen Broekpolder
Maar aan al die vette jaren kwam uiteraard ook een einde. In 2003 werd Het Masker gesommeerd te verhuizen naar de Broekpolder omdat het sportpark afgestoten zou worden door de Shell. „Dat hebben we niet gedaan,” weet Derks. „In dat jaar zijn we onafhankelijk geworden. We moesten het nu zelf rooien.”
„Zeg dat wel,” benadrukt Janny Kap. „De regisseurs werden betaald door de Shell, nu moesten we zelf middelen vinden en subsidie bij de gemeente aanvragen.” De vereniging ging echter door en speelde nog vele stukken. Niet alleen onder regie van Kruijk maar vanaf 2010 onder regie van Nelly den Breems.”
Het laatste stuk werd in maart van dit jaar gespeeld. Het werd zoals altijd een klassieker uit het wereldrepertoire: Ontkoppeld van Neil Simon. Derks: „Ik ben nu met pensioen en wil mijn handen vrij hebben. Toen de leden Ger en Agnes van der Bent tegelijkertijd wilden stoppen wist ik dat het over was.”
Op 1 september overleed Het Masker. Dat deed ook Jan en Janny Kap verdriet. „We hebben er een heerlijke tijd gehad met al die fantastische spelers als Frits Jordans, Yolanda Herfst, Wim Visser, Corry van der Vlis, Theo Blom en al die anderen. Jan en ik willen nog wel even benadrukken dat we het vreselijk vinden dat Het Masker er niet meer is.”
